Strona po stronie

Kiedy swego czasu czytałam Pro K. Pollitt, myślałam sobie, że świetnie byłoby przeczytać podobną książkę, ale z odniesieniem do Polski, a nie Stanów. I tu wchodzi Katarzyna Wężyk cała na biało, albo raczej na różowo – patrząc na okładkę – z książką pt. Aborcja jest. I choć dokładnie tego się spodziewałam po tej lekturze, to zaskoczyło mnie, jak bardzo mnie wkurzyła ta książka, a raczej świat, który w niej opisano.
Wężyk toczy swą opowieść dwutorowo – na zmianę opowiada o historii prawa kobiet do antykoncepcji i aborcji oraz dopuszcza do głosu Polki, które na aborcję się zdecydowały. A przekrój społeczny tych kobiet jest niesamowity – młodsze i starsze, mężatki i panny, mające już dzieci i nigdy ich niechcące, religijne i niewierzące, ofiary przestępstw seksualnych, bogate i biedne, te, które wyjechały na zabieg za granicę, które sprowadziły tabletki, robiły go legalnie lub nie (w zależności od czasu i powodów) w Polsce… a nawet takie, którym prawo do aborcji w kraju przysługiwało, tylko nie od dziś wiadomo, jak bardzo na bakier stoi ten kraj z przestrzeganiem własnego prawa. Bądź co bądź z reportażu wyłania się jeden obraz, który najlepiej podsumowuje tytuł: Aborcja jest. Była, jest i będzie, niezależnie od przepisów prawnych i woli kościoła. I, co więcej, w ogromnej większości przypadków, głównym towarzyszącym jej uczuciem nie jest żal i poczucie straty, ale po prostu ulga. Bardzo podziwiam kobiety, które podzieliły się z Wężyk swoimi niesamowicie poruszającymi historiami, choć niektórych nie byłam w stanie czytać bez przerwy, tak mocno na mnie oddziaływały.
Trochę gorzej niż rozdziały, gdzie autorka dopuszcza do głosu swoje bohaterki, czytało mi się fragmenty historyczne. Część z nich została napisana zbyt potocznym językiem, do tego za dużo w nich komentarzy i własnych opinii Wężyk. I piszę to jako osoba, która ma z autorką bardzo zbieżne poglądy w tej kwestii, a mimo wszystko jej brak obiektywizmu mnie czasem drażnił. Myślę, że przez to może być jej trudniej trafić z książką do osób patrzących na aborcję inaczej niż autorka. Pominąwszy jednak jej komentarze, muszę też przyznać, że Wężyk nie przedstawia tylko jednego punktu widzenia. Tłumaczy argumenty państwa i kościoła, zaprasza do rozmowy kobiety protestujące pod placówkami aborcyjnymi w Stanach… A potem znów spada bomba z doświadczeniami aborcyjnymi kobiet i żadne argumenty przeciw nie mają już racji bytu – politycznie, bo prywatna moralność to oczywiście indywidualna sprawa każdego człowieka. Ale przyznam szczerze, że po skończonej lekturze znów przyszła do głowy jedna myśl: jako młoda Polka w wieku rozrodczym podjęłam najlepszą możliwą decyzję, emigrując z Polski.

Przeczytane: 6.03.2024
Ocena: 8/10

Kiedy zdałam sobie sprawę, że o Kaszubach wiem zaskakująco mało, postanowiłam sięgnąć po reportaż Budzisz o tym regionie. Welewetka to tytuł ludowej piosenki, której melodię wciąż miałam w głowie – uczyliśmy się jej w szkole podstawowej, ale nie utkwiło mi w pamięci, że utwór pochodzi właśnie z Kaszub. Jednak choć o kaszubskiej kulturze Budzisz też pisze, to reportaż jest zaskakująco wszechstronny, jeśli wziąć pod uwagę jego niewielkie rozmiary.
Autorka sama pochodzi z Kaszub, czego przestała się wstydzić dopiero w dorosłym życiu – i wtedy postanowiła dowiedzieć się nieco więcej o własnym pochodzeniu. Jej osobistych wstawek i przemyśleń jest dla mnie w tej książce trochę za dużo – z drugiej strony naprawdę ciekawe okazały się dla mnie historie rodzinne dotyczące poprzednich pokoleń. Opowieści mieszkańców Kaszub – zarówno rdzennych, jak i przyjezdnych – mieszają się u Budzisz z historią, polityką, religią, kulturą… Dzięki temu możemy spojrzeć na ten region przekrojowo i zrozumieć, dlaczego autorka w podtytule pisze o znikaniu Kaszub. XX wiek obszedł się z tym regionem bardzo brutalnie, nic dziwnego, że wiele osób ze starszego pokolenia nie darzy tam Polaków sympatią ani że młodzież nie kultywuje starych tradycji. Welewetka na pewno nie wyczerpuje tematu, ale stanowi do niego świetne wprowadzenie – nieraz emocjonalne, poruszające, zmuszające do refleksji na temat przyszłości grup etnicznych w tym kraju. Może dla samych Kaszubów nie będzie tu nic nowego, ale osobom z innych części Polski lekturę bardzo polecam.

Przeczytane: 2.03.2024
Ocena: 7/10

Historie osobiste to książka, którą przeczytałam przez przypadek – zdarza się najwidoczniej 😉 . Trafiałam od dłuższego czasu na pozytywne recenzje Rzeczy osobistych Sulej i miałam ją na swojej liście książek do przeczytania. I kiedy trafiłam na ten tytuł, skojarzyłam autorkę, skojarzyły mi się te hasła osobiste i rzeczy z tytułu i podtytułu… i nie załapałam, że są to dwie różne lektury. Jako że nie miałam punktu odniesienia, komentarze, że Historie… są słabsze od Rzeczy… i jest w nich sporo powtórzeń, mnie nie ruszały – dla mnie wszystkie opowieści zawarte w nowej książce Sulej były nowością 😉 .
Historie osobiste to książka specyficzna – przeplatają się w niej opowieści związane z zamieszczonymi zdjęciami (zazwyczaj są to opowieści o przedmiotach osobistych właśnie) oraz rozmowy z ludźmi, dla których wspólnym punktem jest przetrwanie II wojny światowej. Różnic zaś jest zdecydowanie więcej: bohaterowie bowiem są różnych narodowości, podczas wojny byli w różnym wieku, każdy miał swoje doświadczenia i priorytety. Te opowieści są krótkie, ale poruszające – zresztą taka tematyka mnie zawsze interesowała. Z Historii osobistych Sulej nie dowiedziałam się właściwie nic nowego ponad to, co czytałam już kiedyś, jednak były to nowe i – jak to podkreślono w tytule – osobiste historie. A tych nie można ocenić, nie doświadczywszy czegoś takiego we własnym życiu. Książkę jednak czytało się dobrze i szybko, może po dłuższej przerwie sięgnę jeszcze po te pominięte Rzeczy osobiste 🙂 .

Przeczytane: 28.02.2024
Ocena: 7/10