Strona po stronie

Byłam jedną z tych czytelniczek, którym Chłopki Kuciel-Frydryszak bardzo przypadły do gustu i z pozytywnym wspomnieniem tamtej lektury sięgnęłam po Przepraszam za brzydkie pismo Tosiek. Trudno było mi nie porównywać obu książek, chociaż stoją za nimi inne koncepcje, a z nowej lektury też wyniosłam wiele ciekawych informacji. Reportaż Tosiek jest momentami trudny w odbiorze, szczególnie gdy przewija się w nim wiele cytatów stojących na bakier z ortografią i interpunkcją, z drugiej jednak strony tak właśnie wyglądały te tytułowe Pamiętniki wiejskich kobiet. Może też ze względu na te liczne błędy w oryginalnych tekstach, autorka wolała częściej sama opowiadać o losach swoich bohaterek i tylko krótkimi fragmentami cytować ich pamiętniki.
O konkursach pamiętnikarskich przeprowadzanych w Polsce między- i powojennej przeczytałam po raz pierwszy właśnie w Chłopkach i zafascynował mnie ten pomysł. Gospodynie i rolniczki (choć nie były to jedyne grupy zawodowe, których pamiętniki drukowano) były wielokrotnie na przestrzeni lat proszone o udostępnianie swoich wspomnień i przemyśleń, by podzielić się z resztą społeczeństwa obrazem swojego życia, no i utrwalić je dla potomnych. Wiele z tych materiałów nie przetrwało do dnia dzisiejszego, ale już z tych zachowanych wyłania się obraz trudnego życia, pełnego ciężkiej pracy, nie zawsze chcianej wielodzietności, przemocy fizycznej i nieudanych małżeństw, niespełnionych marzeń o edukacji czy potężnym wpływie religii na codzienność. Konkursy pamiętnikarskie organizowano w latach 1933-95, choć niektóre kobiety przywoływały też dawniejsze wspomnienia, sięgające początków XX wieku. Dzięki temu możemy zaobserwować wolno zachodzące zmiany w życiu na wsi, które w pewnym momencie zaczęło się trochę poprawiać, by znów podupaść wraz z upadkiem PRL-u i PGR-ów. Dla mnie, czytelniczki wychowanej w mieście już po transformacji ustrojowej, Przepraszam za brzydkie pismo ukazuje kompletnie obcy świat, który warto jednak poznać – a jak lepiej to zrobić niż oczami jego mieszkanek? I choć książka Tosiek nie wciągnęła mnie aż tak jak Chłopki, myślę, że była to wartościowa lektura, fajne uzupełnienie tamtego reportażu 🙂

Przeczytane: 28.09.2025
Ocena: 7/10

Magdalenę Milert – @pieing – obserwuję na Instagramie od dłuższego czasu i z ciekawością sięgnęłam po napisaną przez nią książkę. W mediach społecznościowych autorka opowiada, jak się robi miasto i dzięki niej sporo się dowiedziałam o różnych lepszych i gorszych rozwiązaniach architektonicznych z Polski i ze świata. Reportaż Dla kogo jest miasto? to wiedza, którą Milert od dawna dzieli się w internecie, zebrana w pigułce. Z punktu widzenia jej obserwatorki jest to nieco rozczarowujące, bo niewiele wątków poruszanych w książce mnie zaskoczyło – większość tych kwestii pojawiała się już na Instagramie autorki, a ja jednak oczekiwałam czegoś więcej. Zwłaszcza że nie jest to długi reportaż, każdy rozdział to faktycznie taka informacyjna pigułka, którą można by jeszcze zdecydowanie bardziej rozbudować bez lania wody.
Jeśli jednak dla kogoś internetowa działalność Milert jest obca, z Dla kogo jest miasto? może wynieść sporo ciekawostek i informacji, które niby wydają się oczywiste, ale jednak nie myśli się o nich za często, jeśli dana problematyka akurat nas nie dotyczy. Jak bardzo współczesne miasta nie są dostosowane do kobiet, dzieci, osób z niepełnosprawnością, a nawet zwierząt i roślin, które żyły na danym terenie na długo przed powstaniem samego miasta? Co można poprawić i jakie działania w tym kierunku podjęto w niektórych miejscach na świecie? Wszystko opisane w prosty i przystępny sposób, inkluzywnym językiem. Jeśli dotąd nie interesowaliście się taką tematyką, warto przeczytać, ale jeśli znacie już działalność autorki, nie spodziewajcie się wielu nowości i zaskoczeń 😉

Przeczytane: 18.09.2025
Ocena: 6/10

Do Platerówek podchodziłam z pewną dozą ciekawości mieszanej ze sceptycyzmem – ciekawość budziła sama tematyka, sceptycyzm zaś fakt, że czytałam już Posełki Wiechnik i tamta książka pozostawiła we mnie mieszane odczucia. Podobała mi się, ale okazała się czymś innym, niż się tego spodziewałam – i podobnie było z Platerówkami, które jednak podobały mi się mniej od Posełek. Tytułowe bohaterki to członkinie Batalionu Kobiecego im. Emilii Plater działającego w latach 1943-45, a Wiechnik w swoim – znanym mi już z poprzedniej książki – stylu wymieszała tu życiorysy kobiet z bardziej ogólnym tłem historycznym, skupiając się jednak głównie na indywidualnych postaciach. Przyznam, że dużo bardziej by to do mnie trafiło, gdyby autorka wybrała kilka bohaterek i na podstawie ich życiorysów opowiadała historię batalionu. Tymczasem każdy kolejny rozdział opowiada o kolejnych etapach losu Platerówek, ale pojedyncze kobiety pojawiają się na dłużej, inne tylko na chwilę, bohaterek jest na tyle dużo, że ciężko zapamiętywać i śledzić ich losy. Przez pierwsze rozdziały miałam wręcz poczucie, że książka jest bardzo chaotyczna z tego powodu, zwłaszcza gdy zaczęłam już rozróżniać bohaterki, a one zostały zastąpione innymi w kolejnym rozdziale…
Początkowe rozdziały Platerówek do mnie nie trafiły, głównie właśnie przez ten chaos. Poznajemy kilka kobiet, ich życie przedwojenne, historię wywózki i życia na Syberii – proporcjonalnie było tego dla mnie za dużo, bo kompletnie nie tego spodziewałam się po tej książce. Im więcej tematów szkoleniowych i wojennych, tym ciekawszy stawał się reportaż, choć wciąż momentami gubiłam się w postaciach. Najciekawsze okazały się dla mnie rozdziały opisujące powojenne losy Platerówek i – o, ironio! – najlepszy z całej książki: epilog 😉 . Co jak co, ale końcówka wyszła Wiechnik bardzo dobrze i miałam ochotę w ogóle nie odkładać książki… szkoda, że dopiero na koniec 😉 . Mimo wszystko nie była to zła lektura, temat faktycznie okazał się ciekawy, wykonanie odbiegało nieco od moich oczekiwań, ale czasu poświęconego książce nie żałuję.

Przeczytane: 12.09.2025
Ocena: 6/10