Strona po stronie

Mimo swego rodzaju rozczarowania Toastem za przodków postanowiłam sięgnąć po kolejną część Kaukaskiego tryptyku Góreckiego. I muszę przyznać, że Abchazja podeszła mi bardziej – niestety, poniewczasie odkryłam, że później ukazało się jeszcze kolejne wydanie książki. Cóż, w swoim musiałam się zadowolić wydarzeniami do początku ubiegłej dekady 😉 . Wciąż jednak reportaż Góreckiego był dobrym przewodnikiem po Abchazji na przełomie wieków, pozwalał zrozumieć krętą drogę, którą ta część Gruzji uważająca się za oddzielne państwo przeszła po rozpadzie ZSRS. Autor sporo jeździł po tamtych okolicach w latach dziewięćdziesiątych i ta część reportażu jest zdecydowanie najlepsza – XXI wiek został już potraktowany bardziej po macoszemu. Naturalnie nie można powiedzieć, że licząca sobie niespełna 200 stron książka w wyczerpujący sposób ukaże czytelnikowi Abchazję, jest to jednak całkiem ciekawe wprowadzenie do tematu, dopuszczające do głosu zwykłych mieszkańców tego nieuznanego przez prawie nikogo poza Rosją państwa.
Myślę, że największym plusem tego reportażu jest fakt, że Góreckiemu udało się całkiem dobrze poznać Abchazję na początku lat dziewięćdziesiątych. Dzięki temu mógł szczegółowo śledzić procesy, jakie zachodziły na tym terytorium na przestrzeni lat, nieudane rozmowy pomiędzy Abchazją i Gruzją, działania Rosji oraz innych państw w Gruzji. Były okresy, gdy nawet dostanie się do Abchazji było znacznie utrudnione, były też takie, gdy obrotny człowiek mógł tu załatwić prawie wszystko. Górecki opowiada o Kaukazie ze szczerą pasją, czuć, że fascynuje go ten region – a to ma zawsze pozytywny wpływ na odbiór lektury. Nie mam się też czego przyczepić w stylu i języku – Abchazję czyta się dobrze i szybko. Gdyby część opowiadająca o XXI wieku była równie wciągająca jak pierwsza, no i gdyby całość była lepiej rozbudowana, to byłby naprawdę świetny reportaż 😉 .

Przeczytane: 8.06.2022
Ocena: 7/10

Ciekawy, choć krótki i niewyczerpujący tematu reportaż o dzieciach ulicy z Limy. Zarówno tych, które na ulicy mieszkają, bo uciekły z domu przed biedą i przemocą, jak i tych, co mają gdzie mieszkać, ale na ulicy i tak spędzają większość czasu. Szady ukazuje peruwiańską stolicę, która rozrasta się za szybko, nie będąc w stanie zapewnić pracy ani godnego życia wciąż napływającym mieszkańcom. Bieda, przestępczość, ale też próby radzenia sobie mimo wielu przeciwności i ludzie chcący tym dzieciom ulicy pomóc. Ulica mnie woła to zbiór historii, które są dla mnie nowe, bo o problemach współczesnej Limy nie wiem zbyt wiele – takie informacje raczej tutaj nie docierają, chyba że ktoś sam chce zgłębić temat. Szady często udziela głosu mieszkańcom miasta, co bardzo lubię w reportażach – sama autorka jest tu tylko obserwatorką. Przeszkadzał mi jedynie brak rozróżnienia, kiedy dany cytat był zaczerpnięty z rozmowy, którą Szady przeprowadziła, a kiedy pochodzi z innego źródła – brak tu przypisów, zaś sama bibliografia na końcu książki nie pozwala doprecyzować, do którego źródła odnosi się który fragment.
Ulica mnie woła to książka, którą przeczytałam szybko, a lektura sprawiła mi przyjemność – wciągające wątki, ważne tematy, wyraziści bohaterowie. Szkoda, że reportaż jest taki krótki, przedstawia jedynie zarys problemu i można by tu zapewne jeszcze niemało dopowiedzieć. Choć Szady próbowała czasem przedstawić szerzej problematykę peruwiańskich dzieci ulicy, to jednak są to krótkie wstawki, pozostawiające po sobie więcej pytań, niż dające odpowiedzi. Zdecydowanie mocniejszą stroną lektury są tytułowe życiorysy z Limy, historie dzieci i ich opiekunów. Warto przeczytać, choć po lekturze pozostaje pewien niedosyt 😉 .

Przeczytane: 3.06.2022
Ocena: 6/10

To drugi reportaż Mamczur, który przeczytałam (po Żonach gejów) i po lekturze mam podobne odczucia – jest fajny pomysł na temat, ale coś mocno nie wyszło z jego przedstawieniem. Niby nie jest to źle napisane, ale coś mi w stylu autorki zgrzyta, niby dobrze dobrani bohaterowie reportażu, a mam wrażenie, że niewiele nowego się stąd dowiaduję… Chyba najbardziej mi nie pasuje to, że Mamczur pisze mocno pod postawioną przez siebie tezę i nawet kiedy jej rozmówcy mają inny punkt widzenia, nieszczególnie jej to przeszkadza. W Grubej główną tezą autorki jest fakt, że przyczyn otyłości jest wiele. Oczywiście trudno się z tym nie zgodzić, ale nie da się jednak ukryć, że główną i najczęstszą przyczyną jest po prostu brak równowagi w bilansie energetycznym – jemy więcej, niż spalamy. Mamczur jest chyba jednak tak zafiksowana na innych przyczynach, że nawet, gdy jej rozmówcy otwarcie przyznają jestem gruba/y, bo za dużo jem, to ona i tak stara się udowodnić co innego. Mam wrażenie, że autorka wie lepiej od bohaterów swojego reportażu, co oni czują, a przynajmniej, co powinni czuć. Jej styl pisania / przeprowadzania wywiadów jest czasem tak pretensjonalny, że aż ciężko to znieść. A szkoda, bo – jak już wspomniałam – pomysł na książkę jest całkiem fajny: pokazać czytelnikom, że grubi ludzie są normalną częścią społeczeństwa i jest w nich coś więcej, niż tylko ponadprzeciętna waga.
Bo z wieloma zawartymi w książce uwagami w całości się zgadzam. Że nadwadze czy otyłości często towarzyszy wstyd i upokorzenia, że społeczeństwo ma tendencję oceniania wszystkich wokół, że ludzie inaczej patrzą na osobę szczupłą i grubą, jeśli te dwie osoby jedzą hamburgera w fastfoodzie. Że lekarze zwalają wszystkie problemy zdrowotne na otyłość, a nie próbują robić dalszych badań. Że takim osobom trudniej wejść w związki romantyczne. Że słysząc przymiotnik wysoki, nie jesteśmy w stanie powiedzieć, czy ktoś jest ładny czy brzydki, ale po przymiotniku gruby od razu zakładamy brak atrakcyjności. Że… Dużo tego jest i choć te wątki nie były dla mnie zaskoczeniem, to jednak cieszę się, że takie książki powstają, taka tematyka jest potrzebna. Super, że Manczur dopuściła do głosu wielu zwykłych ludzi, zmagających się – obecnie lub w przeszłości – z problemem otyłości. Wywaliłabym jednak z tej książki wszystkie wstawki własne autorki, które tak mocno psuły mi odbiór lektury…

Przeczytane: 31.05.2022
Ocena: 5/10

Włodarczyk była przez lata dziennikarką telewizyjną, raportującą z Rosji, i nie tylko dobrze poznała ten kraj, ale też nauczyła się o nim opowiadać w interesujący sposób. Szalona miłość to reportaż o tym, skąd w Rosjanach taka lojalność wobec Putina, mimo wielu działań, które już dawno strąciłyby go z piedestału w zachodnich państwach. Autorka skupia się na kraju poza dwoma największymi ośrodkami miejskimi, podkreślając, że nastroje z Moskwy czy Petersburga nie oddają tego, co czują zwykli Rosjanie w miasteczkach setki lub tysiące kilometrów od stolicy. A tam mimo sankcji ludzie żyją niezmienionym życiem, bo i tak właściwie nigdy nie korzystali z zachodnich produktów. Nigdy nie podróżowali za granicę, dla wielu z nich nawet Moskwa była za daleko, a jedynym oknem na świat jest państwowa telewizja pełna propagandy. Są całe pokolenia wychowane w kulcie władzy i przekonaniu o tym, że Rosja to potęga, która musi pokazać światu swą siłę. Włodarczyk rozmawia z nimi, wypytuje o życie, o Putina, o Rosję – czasem w irytujący sposób, ale może trochę prowokacji było trzeba, żeby ludzie powiedzieli, co myślą?
Podchodzi mi styl Włodarczyk, choć wycięłabym z reportażu jej osobiste wstawki i pozostawiła tylko wypowiedzi Rosjan. Na szczęście te wypowiedzi stanowią zdecydowaną większość, więc lektura okazała się ciekawa i wciągająca. Sporo ostatnimi czasy czytałam o putinowskiej Rosji, a mimo to Szalona miłość poruszyła wiele wątków dla mnie nowych. Bo to nie książka o polityce czy Putinie, ale o zwykłych ludziach, którzy tego prezydenta wybrali i nie widzą nikogo innego, kto mógłby pełnić tę rolę. Owszem, sporo w tle propagandy rosyjskich mediów, wpływających na ludzkie myślenie, ale też wiele innych mniejszych i większych aspektów, których zachód nie bierze pod uwagę. Bo, jakby nie patrzeć, Rosja to kraj wyjątkowy i chce tę swoją wyjątkowość na wszelakie sposoby podkreślić…

Przeczytane: 22.05.2022
Ocena: 7/10