Strona po stronie

Kocham Włochy całym sercem, często po nich podróżuję i całkiem sporo o nich już przeczytałam, a jednak Mazziniemu udało się przedstawić mi ten kraj z tak odmiennej perspektywy, że jego Włochy prawdziwe czytało mi się bardzo dobrze. Choć wcale nie spodziewałam się tego od początku, bo autor zaczął od wizyt u swojej włoskiej rodziny w czasach dzieciństwa, a potem prowadził narrację w oparciu o kolejne podróże do Włoch. Ja nie jestem fanką reportaży, w których postać autora jest nadmiernie widoczna, ale Mazziniemu udało się tak to wszystko połączyć w całość, że nie tylko jego osobiste wątki mi nie przeszkadzały – wręcz przeciwnie, bardzo ciekawie wprowadzały do kolejnych zagadnień. Bo autor, podróżując po Włoszech, przede wszystkim rozmawia z ludźmi. W efekcie dostaliśmy reportaż, w którym różne problemy kraju zostały omówione nie tylko w oparciu o statystyki, media i literaturę tematyczną, ale przede wszystkim też o wypowiedzi Włochów: od kelnerów i pracowników hoteli, przez dziennikarzy czy aktywistów, aż po pracowników uniwersytetu. A to jest coś, co w literaturze faktu uwielbiam: dopuszczanie do głosu bohaterów, którzy na dany temat mają do powiedzenia często dużo więcej, niż można znaleźć w zwykłych książkach historycznych.
Nie to jednak, że Włochy prawdziwe to książka historyczna, choć historia powojenna się tu często przeplata, w końcu ma ona spory wpływ na obecne życie Włochów. Mazzini wybrał kilka regionów i z każdym z nich powiązał jakieś problemy – czasem typowe dla danego regionu, czasem dla całego kraju. I tak zaczniemy od Sycylii mierzącej się z bezrobociem, napływem uchodźców i ucieczką miejscowych, przez Kampanię i mafię, Toskanię i nadmierną, nieprzynoszącą lokalnej społeczności korzyści turystykę, położoną na uboczu Apulię (w końcu zrozumiałam, dlaczego tak ciężko mi było poruszać się po tym regionie pociągiem… 🙂 ), aż po Lombardię, przy której Mazzini ciekawie opowiada o polityce, seksskandalach i przedmiotowym traktowaniu kobiet. Jak widać, przekrój tematów jest spory i choć oczywiście autor opowiada tylko o wybranych rzeczach i regionach, z reportażu wyłania się inny, nieznany większości turystów obraz Włoch. Bardzo podobał mi się dobór tematów, rozmówców, sposób opowiadania historii – naprawę sporo się z tego reportażu dowiedziałam, świetnie mi się go czytało i szczerze polecam! 🙂

Przeczytane: 28.03.2025
Ocena: 8/10

Zapytany przez jednego ze swych rozmówców o główną myśl tego reportażu Strzyżewski powiedział, że chciałby opowiedzieć polskim czytelnikom historię Białorusi – wyjaśnić, jak do tego doszło i pokazać, że nie musi tak być. Jednak przed odpowiedzią na pytanie autor się zamyślił, a ja jako czytelniczka odniosłam wrażenie, że na Białoruś. Kartoflaną dyktaturę nieco zabrakło konceptu. Bo, żeby nie było, historię współczesnego państwa tu znajdziemy. Strzyżewski przystępnie opowiada o tworzeniu się nowego państwa po upadku ZSRS, dojściu Łukaszenki do władzy, stosunkach białorusko-rosyjskich, protestach i działaniach opozycji. Jest to zdecydowanie najlepsza część tego reportażu, bogata w statystyki (choć w przypadku Białorusi, co autor podkreśla, ich wiarygodność to inna sprawa), ciekawostki, wypowiedzi Białorusinów, czasem nawet zabawne żarty Strzyżewskiego. To, co do mnie trafiało w jego poprzedniej książce o Rosji, znajdziemy też w tych rozdziałach. Nie zaprzeczę jednak, że Rosja Strzyżewskiego przypadła mi do gustu bardziej niż Białoruś.
Autor pisze z humorem i zazwyczaj mi to nie przeszkadza – podobnie jak w przypadku poprzedniego reportażu już sama okładka wywołała u mnie uśmiech. Jednak w swojej nowej książce Strzyżewski popłynął dla mnie za daleko – przyznając we wstępie, że Łukaszenki nie szanuje, więc będzie go obdarzał najwymyślniejszymi epitetami. I tak zamiast prezydent Białorusi przeczytamy nieraz polna bulwa w czapce generała czy wódz ziemniaczanej wioski. Raz czy dwa można się uśmiechnąć, ale jako miłośniczka literatury faktu nie jestem w stanie traktować poważnie reportażu pełnego tych zwrotów, przeszkadzały mi one w lekturze. Nie do końca też rozumiałam liczne wstawki związane z wojną w Ukrainie i działaniami pomocowymi autora – szanuję, doceniam, ale niczego to do treści książki nie wnosi, a właściwie kompletnie odbiega od tematu.
Spodziewałam się po Białorusi Strzyżewskiego nieco więcej, jednak zdecydowanie nie żałuję lektury. Choć historia początków władzy Łukaszenki była mi już całkiem dobrze znana, z ciekawością czytałam o współczesnych protestach, fałszowaniu wyborów, politycznych gierkach między Białorusią a Rosją. Myślę, że to dobra lektura dla kogoś, kto niewiele wie o naszym wschodnim sąsiedzie, chce zrozumieć białoruską sytuację polityczną, no i czasem uśmiechnąć się podczas czytania. Warto jednak pamiętać, że książka zdecydowanie nie wyczerpuje tematu, a niektóre rozdziały mogą się czytelnikom dłużyć.

Przeczytane: 19.02.2025
Ocena: 6/10